White's DFX veldtest

Deze test is i.o.v. DSH uitgevoerd. copyright Detection Systems Holland

Woensdag 24 oktober was het dan eindelijk zover. Ruud de Heer (Detection Systems Holland - Importeur White's) belde me dat de eerste DFX'n binnen waren gekomen. Ik was onderweg van Almere naar huis en stond dan ook binnen een uur op de stoep bij Ruud in Zalk. Na wat bijgepraat te hebben, spoedde ik me naar huis om zo snel mogelijk de nieuwste detector van White's uit te proberen. Als enthousiaste XLT-gebruiker was ik natuurlijk erg benieuwd hoe de nieuwe DFX zou presteren.
Bij het openen van de doos viel de degelijke verpakking op die beschadiging tijdens transport voorkomt en ik begon voorzichtig de machine uit te pakken. Het uiterlijk van de DFX is identiek aan dat van de vertrouwde XLT en alleen de aanduiding DFX verraad dat we het hier met de nieuwste en meest geavanceerde telg uit de White's familie te maken hebben. De DFX bestaat uit vier onderdelen namelijk: de armsteun met daaraan het elektronicahuis en het display, de lichte tussensteel, de ondersteel en de nieuwe 25 cm Multiple Harmonic Wide Band schotel. De detector laat zich gemakkelijk samen bouwen en het geheel voelt solide en licht aan zoals we dat van White's Electronics ltd. gewend zijn. In de doos zitten verder een batterijlader en twee batterijhouders waarvan één oplaadbaar (gevuld met nicad batterijen zonder geheugen), en de andere die gevuld kan worden met 8 penlite (alkaline) batterijen. Ook een koptelefoon, kabelgeleiders en beschermkap ontbreken niet. De beschrijving leert dat het oplaadbare batterijpack de eerste keer 22 uur geladen moet worden en vreemd genoeg, als rustig mens, bleek ik niet zoveel geduld te hebben en besloot snel de batterijhouder te vullen met de alkaline penlites. Dit pack laat zich eenvoudig in de elektronicabehuizing glijden, dekseltje dicht en aanzetten maar!

Hoofdmenu

Bij het aanzetten valt de helderheid van het scherm op. De XLT is al zeer goed afleesbaar, de helderheid van het scherm van de DFX overtreft dat van zijn oudere broertje. De informatie, die het scherm geeft bij het instellen van een zoekprogramma, ziet er voor een XLT-gebruiker zeer vertrouwd uit. De DFX programmatuur kent enkele extra functies t.o.v. de XLT, waar ik later nog uitgebreider op terug kom. De informatie "vliegt" bij de DFX over het scherm en duidelijk is dat de dubbele kloksnelheid van de processor zich vertaalt in het sneller laden of programmeren van een programma. De DFX kent vijf zoekprogramma's die door de fabriek vooringesteld zijn maar ook vier custum-Eeprom zoekprogramma's die naar eigen behoefte aangepast en bewaard kunnen worden. Je kunt deze 4 programma's zelfs een eigen naam geven zoals bijvoorbeeld schoon, vuil, recreatie etc.

Nu ben ik hier in de gelukkige omstandigheid dat ik voor een zoekterrein niet ver hoef te lopen of te rijden want om mijn huis liggen honderden hectares akkerland waar ik met toestemming mag zoeken. Deze akkers liggen vol met het vermaarde "stratendrek" en dus is er genoeg moois te vinden. Om te beginnen probeer ik één van de nieuwe vooringestelde Eeprom programma's die eventueel naar eigen behoefte aangepast kunnen worden. Maar na het laden van het programma en enkele meters getest te hebben concludeer ik dat de "Amerikaanse" programmatuur niet echt geschikt is voor onze Hollandse bodem, tenzij men niet binnen een uur "hoorndol" wil worden. Met deze programmatuur brengt men de DFX waarschijnlijk binnen het uur weer gillend terug naar de dichtstbijzijnde dealer. Ik besloot dus deze vier programma's in grote lijnen in te stellen naar de uitgeteste "Hollandse" basisprogramma's zoals die door de White's importeur (DSH/Ruud de Heer) bij de DFX geleverd worden. Daarna snel weer terug de "tuin" in.

Rust, er heerst rust gedurende de eerste meters die ik over de akker loop. Ik zwaai voor de zekerheid even met mijn schep over de schotel en een duidelijke heldere piep bevestigt dat de DFX in ieder geval werkt. Al snel volgen enkele duidelijke signalen en na wat graafwerk begroeten we de eerste munten, want op 15 cm pak ik de eerste 19^e-eeuwse cent. Twee stappen verder op 18 cm de tweede 19^e-eeuwse cent. Ik dacht "dat gaat goed", maar was iets te voorbarig en vond verder alleen nog wat non-ferro (niet-ijzer), waarbij het grootste stuk (een stuk vertint) blik van ongeveer 10 bij 10 cm toch op ongeveer 50 cm diepte "gehaald" moest worden. En toen kwam ook langzaam het besef dat ik geen enkele valse toon had gehad. Bij elke "beep" lag er ook wat op deze toch licht gemineraliseerde grond. Wat mij opviel was dat er soms een "toon" kwam die zowel in het niet ijzer als in het ijzer gebied (op de display) een balkje weergaf
Na dit in de grond gecontroleerd te hebben bleek het dat er een stuk ijzer naast een stukje lood lag. De beeldscherm informatie blijkt dus echt goed te werken: Toonmaskering van het ijzer (maar wel zichtbaar op het scherm) en detectie van het er naast liggende non-ferro (in dit geval lood).
AC sens

De DFX was tot dan erg stabiel en stil en had nog geen kraakje laten horen. De discriminatie van ijzer en mineralisatie werkt dus bijzonder goed. Ik besloot de AC-sens (diepteregeling) op te schroeven tot 80 (95% van het maximaal vermogen) met als resultaat: nog even stil en stabiel.

De volgende dag ben ik op een es in Onstwedde te gaan zoeken waar de grond toch zwaarder gemineraliseerd is. Het resultaat was: een handvol munten en voorwerpjes, een berg non-ferro (niet ijzer) rommel en een heerlijke stille en "stabiele" zoekmiddag.

Ik had tot dan gezocht in de 2 frequency "best data" mode, hetgeen betekent dat de DFX twee frequenties de grond in stuurt namelijk 3 kHz en 15 kHz en waarbij de processor de beste data (metaal informatie) laat verschijnen op het scherm en deze hoorbaar maakt in de koptelefoon.

3 KHz

Ik besloot het nu eens te proberen met alleen de 3 kHz frequentie en merkte meteen dat de DFX onrustiger werd en af en toe met licht gekraak de eigenschappen ging vertonen van een normale detector op gemineraliseerde grond. Lagere frequenties zorgen weliswaar voor meer diepgang en maken een detector gevoeliger voor metalen zoals bijvoorbeeld koper en zilver, maar werken ook veel minder stabiel en veroorzaken meer gekraak dan de hogere zoekfrequenties die veel rustiger en gevoeliger voor metalen als goud en nikkel zijn, maar helaas ook minder diepgang hebben. Ik moest de AC-sens (diepte bereik) dan ook wat terugschroeven om enig sinds dezelfde rust te creëren als voorheen.

Ik was inmiddels verwend met de rust die er tijdens het zoeken met de Spectrum DFX heerst. Het blijkt dat de aangepaste programmatuur onontbeerlijk is. De Groningse vaak gemineraliseerde grond is toch weer anders dan de vette Beuningse klei en om met een lekker en stabiel programma te kunnen zoeken zullen er her en der toch wat kleine aanpassingen in de programma's nodig zijn.

De DFX wordt standaard geleverd met 9 (voorgeprogrammeerde) programma's. Met de vier zelf instelbare programma's, z oals die er door de White's importeur DSH ingezet worden, kan men zonder enige kennis van het programmeren direct bijzonder goed uit de voeten. Het zijn echt vier Hollandse "Turn and Go" programma's en dat maakt dat beginnende of minder ervaren zoekers ook goed met deze professionele detector uit de voeten kunnen. De echte "detectorfanaat" die het uiterste uit de DFX wil halen komt echter ook volop aan zijn trekken. Hiervoor biedt de White's Spectrum DFX voldoende mogelijkheden.

De DFX kent 44 (jawel) verschillende instelmogelijkheden en enkele hiervan kunnen elkaar behoorlijk beïnvloeden zodat de som der varianten welhaast ontelbaar is.

Hot Rock

Enkele nieuwe opties t.o.v. de XLT zijn het "Hotrock reject"filter (afwijzen van zware mineralisatie). Deze is zodanig in te stellen dat totale acceptatie tot totale afwijzing van aanwezige mineralisatie mogelijk is. (Dus geen nare bijgeluiden meer op welke vervuilde grond dan ook).

Een extra belangrijke DFX functie naast de 2 frequency "best data" (zie boven) is de 2 frequency "correlate" functie waarbij het signaal van een vondst met beide frequenties vergeleken wordt en indien deze niet overeenstemmen, het object afgewezen wordt. ( Goed te gebruiken op met ijzervervuilde grond zoals bijvoorbeeld ijzeroer)

VDI normalised (zichtbare discriminatie identificatie) is handig voor oud XLT zoekers. De DFX geeft dan de vertrouwde XLT (metaal) referentie getallen weer. De keuze uit het zoeken met 1 frequentie, namelijk de 3 kHz of 15 kHz mag een aanwinst genoemd worden. Je kunt nu zelf de frequentie keuze maken. Dus wanneer je op erg schone grond zoekt gebruik je bijvoorbeeld de 3 KHz (groter dieptebereik)

Op zeer vervuilde grond kun je de 1 frequentie 15 kHz goed gebruiken zodat je geen last meer hebt van mineralen en dergelijke. Deze zoekfrequentie zal kleine gouden en zilveren muntjes veel beter detecteren.

Ground Filtering

Een verdere interessante optie is DSF oftewel Digital Signal Filtration, die ingesteld kan worden van twee (standaard bij een normale detector) tot en met zes filters. Hoe hoger het aantal filters des te dieper en stabieler men kan zoeken in gemineraliseerde grond, zeer diep dus! Eenmaal gewend aan dit grondfilter zal je zeer waarschijnlijk niet meer zonder willen zoeken. Bijgeluiden behoren echt tot het verleden en met behoud van diepte!!!

"Sweep speed" (instellen van de zwaaisnelheid) is ook een interessante optie die het mogelijk maakt om op schone of lichtverontreinigde grond met een hoge zwaai instelling snel te zoeken. Een lage instelling maakt dat de afstelling van de detector optimaal is om rustig te zoeken op sterk verontreinigde grond.

De stichting Archeologie & Monument te Emmen, waar ik samen met enkele andere detectorvrienden bij officiële opgravingen de grond afzoek en meehelp met opgravingen, is momenteel bezig met het opgraven van een voorde (=doorwaadbare plaats in een rivier of beek). De grond hier is erg schoon en kent nauwelijks mineralisatie. Mijn oude XLT kon hier tot nagenoeg de maximale gevoeligheid opgeschroefd worden en voor de nieuwe DFX moest dit natuurlijk een prachtig stuk testterrein zijn. Ik besloot om een stuk grond af te zoeken wat al minstens tien keer zeer nauwkeurig afgezocht was door diverse detectoren.
De discriminatie werd nagenoeg geheel teruggeschroefd zodat ik ook ijzer zou kunnen detecteren (accept vanaf min 80) en ik begon samen met behulp van Peter Frikken, een wel zeer ervaren XLT-zoeker, rustig het voorgenomen stukje grond af te zoeken met als resultaat: 2 minutieuze stukjes van handgesmede spijkers ("dikke spelden" op ong. 15 cm) en een iets groter stuk (ong. 4 cm) op ong. 35 cm. Dit was een diepte die ons deed verbazen. De DFX is erg gevoelig en voegt wat dat betreft ook weer iets extra's toe in de archeologiewereld.

Ik had nog een zoekopdrachtje lopen bij de manege in Stadskanaal. Hier was waarschijnlijk een gouden armband tijdens het paardrijden verloren. Een manegebak waar al 30 jaar intensief word paard gereden is wel zo'n beetje het absolute uiterste t.o.v. van schone grond. Je hebt hier te maken met zwaar verontreinigde grond die sterk gemineraliseerd is. Na het licht vervuilde programma geladen te hebben is de detector instabiel en reageert nerveus op deze sterk gemineraliseerde grond. Ik besef dat ik waarschijnlijk beter het sterk vervuilde programma had kunnen laden maar besluit dit toch niet te doen. In plaats daarvan schroef ik "groundfiltering" op van 4 naar 6 en daarna wordt de DFX ineens stabiel en rustig.

Na veel sterk aangetast muntgeld, gespen, knopen, stijgbeugels, sleutels en de vermaarde trekringen gevonden te hebben komt de verloren gouden armband helaas niet boven water. Maar "groundfiltering" blijkt wel een zeer praktische en nuttige functie te hebben bij het onderdrukken van mineralisatie-invloeden. Hierdoor wordt het zoeken met de Spectrum DFX (met een te verwaarlozen(!) diepteverlies op sterk gemineraliseerde grond) wel heel aangenaam !!

Block Edit

Velen vonden al dat de Spectrum XLT (lees dus nu ook DFX) de beste visuele, toon en voorwerp identificatie heeft die er momenteel in ons detectorwereldje voorhanden is. Het gebruik van zo'n digitaal display is voor een "meter of geluid" zoeker altijd even een kwestie van wennen. Die extra digitale- en visuele informatie die nu bij een "beep" gezien wordt leert je na enige tijd met welk soort metaal je te maken hebt. Elke metaalsoort geeft zijn eigen unieke nummer op het digitale scherm weer. Het mooie van dit systeem is dat je ook elk nummer onafhankelijk van elkaar kunt wegfilteren zonder dat dit ten koste gaat van andere metalen (zoals wel gebeurt met een draaiknop discriminatie). Je weet dus op voorhand al wat je wel en wat je niet kunt vinden (of discrimineert).

En dit is nou net wat elke detectoramateur graag wil. Een goede discriminatie zonder zwaar te filteren wat normaal gesproken vaak ten koste van de diepte en vondsten gaat. De White's Spectrum DFX is dan ook zondermeer een innovatieve digitale allround- én specialistische metaaldetector voor rustig, stabiel, aangenaam en diepzoekend detectorplezier met wel één voorwaarde: de juiste "Hollandse" zoekprogramma's.
Het toepassen van twee zoekfrequenties (onafhankelijk of samengevoegd) en de nuttige en unieke instelopties van de DFX, bieden de detectoramateur dan ook geheel nieuwe mogelijkheden bij het beoefenen van zijn of haar hobby. Deze reeds ingezette digitale (frequentie) techniek zal dan ook in de detectorindustrie nog verder zijn intrede doen. Het was dan ook te verwachten dat White's electronics met een dergelijke detector op de markt zou komen. Men heeft deze nieuwe detectortechniek op een wel zeer functionele wijze in praktijk weten te brengen:

Men neme als basis het wereldwijde succesnummer de White's Spectrum XLT met zijn betrouwbare techniek en behuizing en zijn bedieningsgemak, voeg daarbij de frequentie techniek met bijbehorende voordelen, de extra opties en instelmogelijkheden en het eindresultaat is er dan ook naar en mag qua prestaties indrukwekkend genoemd worden:

DE WHITE'S SPECTRUM DFX

Enkele korte reacties van White's DFX zoekers:

Enrico Klokgieters:
E-mail: enrico5@wish.net
"Op de welbekende stortgrond bij Den Bosch (erg zwaar gemineraliseerde stadsgrond) bleek de DFX het meer dan uitstekend te doen. Doodstil en alleen als er echt wat lag kregen we een signaal! Graag bij deze onze complimenten."

Steef Stulemeyer:
E-mail: sb116123@wolmail.nl
"Na eerst wat problemen te hebben gehad als gevolg van een te hoog ingestelde gevoeligheid, werden andere programma instellingen gebruikt. Het verschil was indrukwekkend. Wat een rust tijdens het zoeken! Ik vond bij mijn eerste zoektocht met de nieuwe instellingen in 4 uur tijd een voor mij record aantal van 11 munten (waaronder een gaaf zilveren dubbeltje uit 1897 op ongeveer 25 cm). Mijn conclusie tot dusver is dat de DFX een fantastische detector is, waarmee je ook kleine voorwerpen tot op grote diepte kunt vinden."

Wijnand Lokhorst:
Elburg

"Op de zware zeeklei vond ik met mijn DFX een flinter dunne, 6 mm grote bracteaat uit Deventer (eenzijdig geslagen muntje uit 1400) op een diepte van ruim 10 cm. Het signaal was echt goed te horen. Niets dan lof over deze detector!!" (zie foto)

Jurrian Beuker:
E-mail: InfoAd@chello.nl
"Mijn eerste zoekactie met de DFX ( Als ultieme beginner) is echt een succes te noemen. Met het Recreatie/Strand programma heb ik mijn eerste twee gouden ringen gevonden. Ik zag in het begin behoorlijk tegen het digitale gebeuren op, maar achteraf blijkt het in de praktijk allemaal erg mee te vallen en voldoet de detector uitstekend. Ik ben in ieder geval erg tevreden!"